|
نام کتاب: حقيقت عاشورا مؤلف: محمد عوده رحيلي مترجم : قريب الله مطيع سبب نامگذاری عاشورا به اين اسم روزه پيامبران عليهم السلام در روز عاشورا روزه نوح عليه السلام در روز عاشورا روزه گرفتن پيامبر گرامي مان حضرت محمد صلى الله عليه وسلم روزه گرفتن صحابه و تابعين در روز عاشورا روزه گرفتن قريش و اهل جاهليت در روز عاشورا عاشورا در عهد اموي ها وعباسي ها بدعت هاي كه در روز عاشورا صورت ميگيرد و بايد از آن دوري جست گلچيني از روايات اهل بيت عليهم السلام
بسم الله الرحمن الرحيم الحمدلله وحده والصلاة و السلام على من لانبي بعده و على آله وأصحابه الذين صدقوا وعده وبعد: خداوند متعال ميفرمايد: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ * فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْكُمُ الْبَيِّنَاتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ) [1] ترجمه:« اي مومنان! همگي اسلام را به تمام و كمال بپذيريد و به صلح و آشتي در آييد، و از گامهاي شيطان پيروي نكنيد و به دنبال او راه نرويد بي گمان او دشمن آشكار شما است و اگر بعد از آمدن دلائل واضح منحرف و دچار لغزش شديد و به دام شيطان افتاديد بدانيد كه بي گمان خداوند توانا و حكيم است». آيات فوق مؤمنان را به پيروي اوامر خداوند و فرمانبرداري احكام و قوانين شريعت محمدي امر مي نمايد چنانكه از پيروي گامهاي شيطان و آنچه را پسنديده و زيبا جلوه ميدهد منع نموده است. اسلام ديني متكامل است كه هيچگونه زيادت و كمي را پذيرا نيست زيرا خداوند دينش را به وسيلة حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم به اتمام رسانيد، همه احكام و قوانين را به طور مكمل و مفصل به مردم بيان كرد، براي هيچ كسي جاي نو آوري و تجديد در دين باقي نمانده است، و آنكه در اسلام چيزي را بوجود آورد كه از آن نباشد و يا اصلي از اصولش بدان گواهي ندهد پس آن مردود بوده بدان توجه نمي شود. شيطان هميشه كوشيده است تا مسلمانان را از راه اصلي شان به كجراهه و گمراهي بكشاند، و مانند خود تعدادي را هلاك نمايد، پس افسوس به كسانيكه از راه خدا دور گشتند و از جادة حق منحرف شدند و به بيراهه رفتند. خداوفرمايد: فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ [2] ترجمه: «آنان كه بافرمان او مخالفت ميكنند بايد از اين بترسند كه بلائي گريبانگير شان گردد. يا اينكه به عذاب در دناكي دچار شوند». امروز مصائب گوناگوني كه اعم از قحطي، ويراني، كشتار، زلزله، ذلت و غيره گريبانگير مسلمانان است سبب اساسي آن، دوري آنها از اوامر خداوند و رسولش است، هيچ روزي نيست كه واقعة تلخي بر مسلمانان رخ ندهد، ولي بخود نمي آيند و متوجه نميشوند! متأسفانه شيطان توانسته است، سنت را بدعت، و بدعت را سنت به مردم جلوه دهد و تعدادي را بدنبال خود بكشاند. عاشورا ! روزيكه با روزه گرفتن گناهان يكسال قبل محو مي گردد ولي شيطان با حيله و نيرنگش توانست اينروز را از خط سير اصلي اش منحرف سازد. علاوه بر آن، آنها را مرتكب اعمال ناشايسته و بدعت در دين كند. اين رسالة كوچك بيانگر اين حقيقت است، خواننده گرامي از لابلاي آن در مي يابد كه عمل پيامبرمان صلي الله عليه وآله وسلم و يارانش چه بود و شيطان با چه نيرنگي بعضي ها را به كجا برده است؟! خوانندة گرانقدر! كتابي كه اكنون به شما تقديم مي داريم حقيقت روز عاشورا را بيان مي كند، مؤلف اين كتاب برادر فاضل ما محمد عوده رحيلي است كه خداوند به وي توفيق داد تا معلومات مفصلي در مورد روز عاشورا و آنچه به اينروز ارتباط دارد(صوم عاشورا و ما يرتبط بهذا اليوم) جمع آوري كند. از خداوند پاداش بزرگ برايش استدعا مي كنيم. بنده اين كتاب را بطور مختصر به زبان فارسي ترجمه كردم تا آن عده از مسلمانان كه از حقيقت روز عاشورا بي خبرند آگاه شوند همچنين راهي از راه هاي شيطان كه بعضي از برادران و خواهران ما را به بيراهه برده است مسدود گردد. در اخير از خداوند مسئلت دارم كه اين عمل را خالصانه براي رضاي خويش بپذيرد و به ما اخلاص در عمل ارزاني فرمايد و توفيقمان دهد كه بندگان شايستة او باشيم و ما را از رفتن بدنبال شيطان و ظالمان و فاسقان بدور دارد. إنه سميع مجيب قريب الله مطيع مدينة منوره 18 شوال 1424 هـ ق ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
روزه هاي نفلي»مستحب« در طول سال علاوه بر ماه مبارك رمضان، گرفتن روزة نفلي كه مسلمان را به خداوند نزديك مي كند، از پيامبر بزرگوارمان حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم ثابت است و امتش را نيز به آن ترغيب و تشويق نموده است چنانكه آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم فرموده است:»كسيكه يك روز، در راه خدا (بخاطر رضاي خدا) روزه بگيرد، خداوند رويش را از آتش دوزخ به اندازة هفتاد سال دور نگه مي دارد . [3] و در حديث قدسي از آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم روايت است كه خداوند مي فرمايد: »هر عمل فرزند آدم براي خود اوست غير از روزه كه آن براي من است و من پاداش آن را مي دهم. [4] به همين منظور پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه وآله وسلم به روزه گرفتن بعضي از روزهاي سال ترغيب نموده اند تا سبب كاميابي و پيروزي بندة مسلمان در آخرت گردد، اين روزه ها از قرار ذيل مي باشد: 1ـ روزة داود عليه السلام افضل ترين روزة نفلي است، پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم به عبدالله ابن عمرو چنين توصيه مي نمايد: » يك روز، روزه بگير و يك روز، نگير، اين روزة داود عليه السلام بوده است كه افضل ترين روزه هاست. [5] 2ـ روزة شش روز ماه شوال: از ابو ايوب رضي الله عنه روايت است كه رسول الله صلي عليه وآله وسلم فرمود: «كسي كه رمضان را روزه گرفته و به دنبال آن شش روز از شوال را نيز روزه بگيرد. مانند آن است كه هميشه روزه دار باشد.. [6] 3ـ روزه گرفتن سه روز از هر ماه: از ابوذر رضي الله عنه روايت است كه پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم فرمود:»اي اباذر! هر گاه خواستي سه روز از هر ماه روزه بگيري، پس سيزدهم، چهاردهم، و پانزدهم را روزه بگير. [7] 4ـ روزة دوشنبه و پنجشنبه: از ابوهريره رضي الله عنه روايت است كه رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم فرمود: »اعمال بندگان روز دوشنبه و پنجشنبه به خداوند عرضه مي شود و من دوست دارم كه عملم در حاليكه روزه دارهستم به خداوند عرضه شود. [8] 5ـ روزة روز عرفه: روز عرفه روز نهم ماه ذي الحجه است كه حجاج در عرفات به حضور خداوند مي ايستند، كه روز بسيار بزرگ و عظيمي است، گرفتن روزه درين روز خجسته، گناهان دو سال را پاك مي نمايد، پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم چنين مي فرمايد: » اميدوارم كه خداوند (بخاطر روزة، روز عرفه) گناهان سال قبل و بعدش را ببخشد. [9] 6ـ روزة ماه محرم: حضرت ابوهريره رضي الله عنه روايت مي كند كه رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم فرمود:» بهترين روزه بعد از ماه رمضان، ماه محرم است، و بهترين نماز بعد از نماز هاي پنجگانه نماز شب است. [10] زيرا ماه محرم نخستين ماه سال است بنابراين اگر با عمل نيك مانند روزه آغاز گردد، سال بهتر و پر از بركت خواهد بود. 7- روزة ماه شعبان: ام المؤمنين عايشه رضي الله عنها مي فرمايد: » من نديدم كه رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم در هيچ ماهي بيشتر از ماه شعبان روزه بگيرد زيرا كه تمام ماه را روزه مي گرفت . [11] 8- روزة، روز عاشورا كه موضوع بحث ما خواهد بود، عاشورا روز دهم ماه محرم است كه خداوند گناهان يكسال گذشته را براي روزه دار در اين روز مي بخشد، از ابي قتاده رضي الله عنه روايت است كه آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم فرموده است : » اميدوارم كه خداوند روزة عاشورا را سبب كفارة گناهان سال گذشته قرار دهد. [12] ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
روز دهم ماه محرم را عاشورا گويند، زيرا عدد ده را در عربي عشر مي گويند و اين كلمه به چند لفظ مختلف در كتابهاي لغت عربي ذكر شده است مانند عاشوراء - عشوراء - عاشورا - عشورا- عاشور بر وزن هارون [13] در بعضي از كتاب هاي قاموس عربي، عاشورا روز نهم محرم را نيز گفته اند [14] و علماي لغت در اصل كلمة عاشورا اختلاف دارند، بعضي مي گويند عاشورا كلمة عربي است و بعضي ديگر عاشورا را كلمة عبراني خوانده اند. [15] ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
سبب نامگذاري عاشورا به اين اسم در مورد نامگذاري اين روز به نام عاشورا اقوال و روايات متعددي ذكر شده است بعضي مي گويند كه سبب نامگذاري عاشورا به اين نام همانا دهم ماه محرم است و اين قول واضح تر و نزديكتر به دهم ماه محرم است، و گفته شده است كه عاشورا روزي است كه خداوند تعالي ده پيامبرش را با ده كرامت افتخار بخشيده است كه از قرار ذيل است. اول: در اين روز، خداوند موسي عليه السلام را نصرت بخشيد، در دريا راه را برايش باز نمود تا از چنگ فرعون نجات يافت و فرعون با لشكرش غرق گرديد. دوم: در اين روز كشتي نوح عليه السلام با سلامتي در جودي استقرار يافت. سوم: در اين روز يونس عليه السلام از شكم نهنگ نجات يافت. چهارم: در اين روز خداوند توبة آدم عليه السلام را پذيرفت. پنجم: در اين روز يوسف عليه السلام از قعر چاه تاريك بيرون آورده شد. ششم: در اين روز عيسي عليه السلام به دنيا آمد و در همين روز به آسمان برده شد. هفتم: در اين روز خداوند داود عليه السلام را مورد عفو و بخشش خود قرار داد. هشتم: در اين روز ابراهيم عليه السلام چشم به جهان گشود. نهم: در اين روز چشمان يعقوب عليه السلام دو باره روشن گرديد و بينا شد. دهم: در اين روز گناهان گذشته و آيندة پيامبر بزرگ اسلام صلي الله عليه وآله وسلم بخشيده شد. [16] دركتاب هاي تاريخ خصائص زيادي در مورد روز عاشورا ذكر شده است كه ارتباطي به نامگذاري آن ندارد، و در مورد پيامبران بايد گفت كه خصائص و كرامات آنان بالاتر از اين عدد است، و بعضي گفته اند كه عاشورا بخاطر اين، به اين اسم نامگذاري شده است كه خداوند امت محمد صلي الله عليه وآله وسلم را به ده كرامات مشرف ساخته است كه بطور مختصر آنرا بيان مي داريم: 1- ماه رجب كه بر ديگر ماه ها فضيلت دارد. 2- ماه شعبان كه بر ديگر ماه ها فضيلت دارد. 3- ماه مبارك رمضان كه فضيلت آن بر همه آشكار است. 4- شب قدر كه بهتر از هزار ماه است. 5- روز عيد كه روز پاداش دادن خداوند به بندگان است. 6- روز هاي ده گانة (ذي الحجه) كه روزهاي ذكر خداوند است. 7- روز عرفه كه روزه گرفتن در اين روز كفارة گناهان دو سال است. 8- روز عيد اضحي يا روز قرباني كه سبب نزديكي به خداوند است. 9- روز هاي جمعه كه بهترين روزهاي هفته است. 10- روز عاشورا كه روزه گرفتن درين روز كفارة گناهان يك سال قبل است. [17] ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
هنگاميكه پيامبر گرامي مان حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم در ماه ربيع الاول سال اول هجري به مدينة منوره هجرت كردند، و ماه محرم سال دوم هجري را در مدينه سپري نمودند، ديدند كه يهود در روز عاشورا روزه مي گيرند، زيرا پيامبرشان موسي علیه السلام اين روز را روزه مي گرفت. آن حضرت صلي الله عليه وآله وسلم يارانش را به روزه گرفتن اين روز امر نمود. صبح روز دهم محرم بود كه آن حضرت صلي الله عليه وآله وسلم دستور دادند تا همگي اين روز را روزه بگيرند در حاليكه بعضي از مردم مانند روزهاي ديگر شروع به خوردن و نوشيدن كرده بودند، آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم به قريه ها و دهكده هاي اطراف مدينه نيز اشخاصي فرستاد تا به مردم اطلاع دهند كه روزه بگيرند و كسانيكه در اين روز شروع به خوردن و نوشيدن نموده بودند نيز از خوردن و نوشيدن امتناع ورزند و بقية روز را روزه بگيرند، در اين مورد احاديث زيادي روايت شده است كه ما بطور نمونه به ذكر چندي اكتفا مي كنيم: 1- از سلمه بن اكوع رضي الله عنه روايت است كه آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم به مردي از قبيلة اسلم امر نمود تا به مردم اعلان نمايد، كسي كه تا حالا نخورده است روزه بگيرد زيرا امروز روز عاشورا است. [18] 2- از مجزأة بن زاهر از پدرش روايت است كه پيامبرصلي الله عليه وآله وسلم به روزه گرفتن عاشورا امر نمود و فرمود: »كسيكه روزه دار است پس روزه اش را تكميل نمايد و كسيكه روزه دار نيست باقي روز را روزه بگيرد». [19] 3- از بعجه بن عبدالله روايت است كه وي از پدرش شنيده است كه آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم روزي به آنها فرمود:« امروز روز عاشورا است پس روزه بگيريد«. شخصي از بني عمرو بن عوف گفت: اي رسول خدا، من از نزد قومم آمدم در حاليكه بعضي از آنها روزه داشتند و بعضي ديگر نداشتند! پيامبرصلي الله عليه وآله وسلم فرمود: » برو به قومت بگو: كسانيكه روزه ندارند، روزه بگيرند و آنرا تكميل نمايند. [20] ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
در ماه شعبان سال دوم هجري، خداوند روزة ماه مبارك رمضان را بر مسلمانان فرض گردانيد، پيامبر صلي الله عليه وآله و سلم يارانش را از روزة عاشورا منع نكرد و نه دوباره چنانكه در سال اول هجري امر نموده بود امر فرمود ولي به گرفتن روزة عاشورا تشويق و ترغيب مي نمود زيرا پاداش و ثواب زيادي در آن نهفته است، پس اگر كسي روز عاشورا روزه بگيرد اجر و پاداش مي گيرد و كسيكه روزه نگيرد، ايرادي بر او نيست [21] از پيامبر بزرگ اسلام حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم رواياتي نقل است كه دلالت واضح به منسوخ بودن روزة عاشورا مي نمايد بنابراين گرفتن آن اختياري است. 1- از عايشه رضي الله عنها روايت است كه فرمود: آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم امر به روزة عاشورا نمود ولي هنگامي كه روزة رمضان بر او فرض گرديد فرمود: «هركسي مي خواهد، روز عاشورا روزه گيرد و هر كسيكه نمي خواهد نگيرد». 2- از ابن عمر رضي الله عنه روايت است كه فرمود: روز عاشورا را در زمان جاهليت روزه مي گرفتيم، هنگاميكه روزة ماه رمضان بر ما فرض گرديد پيامبراكرم صلي الله عليه وآله وسلم فرمود: » اين روزي از روزهاي خداوند است هر كس مي خواهد روزه بگيرد و هر كس نمي خواهد آنرا ترك كند». [23] ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
در مورد تعيين روز عاشورا سه ديدگاه وجود دارد: عده اي گفته اند كه روز عاشورا نهم محرم است، ولي اكثر علما بر اين رأي هستند كه روز دهم ماه محرم روز عاشوراست كه اين ديدگاه راجح و مستدل است و رأي ديگر، روز يازدهم ماه محرم را روز عاشورا مي داند. [24] دلايل زيادي وجود دارد كه روز دهم محرم روز عاشورا مي باشد از جمله: 1- از عايشه رضي الله عنها روايت است كه پيامبرصلي الله عليه وآله وسلم به روزه گرفتن روزة عاشورا در دهم محرم امرفرمود [25] 2- از ابن عباس رضي الله عنهما روايت است كه آنحضرت صلي الله عليه وآله وسلم در روز دهم محرم امر به روزه گرفتن عاشورا نمودند. [26] 3- از سعيد بن مسيب و حسن بصري و عكرمه روايت است كه فرموده اند: روز عاشورا دهم محرم است. [27] خلاصة اين مطلب: آنچه كه ميان علماي سلف و خلف مشهور و معروف است اين است كه عاشورا روز دهم ماه محرم مي باشد. [28] ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست
علما اتفاق دارند كه روزة روز عاشورا سنت است. در مورد اين كه آيا در ابتداي اسلام قبل از فرضيت رمضان روزة عاشورا واجب بود يا مستحب؟ دو قول مشهور از علما وجود دارد كه صحيح ترين اين دو قول اين است كه روزة عاشورا در ابتداي اسلام واجب بود و سپس حكم آن مستحب گرديد، زيرا پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم بعد از فرضيت رم |
